Wystąpienie: Anna Baluch

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Rozwój Plus w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych oraz niektórych innych ustaw, druki nr 2869 i 3131.

Projekt rozszerza kompetencje Żandarmerii Wojskowej. Potrzeba sprawnej żandarmerii dbającej o dyscyplinę w Siłach Zbrojnych nie jest przedmiotem sporu.

Klub Rozwój Plus wskazuje natomiast na rozwiązania, które wykraczają poza wojskowy charakter tej formacji i wymagają doprecyzowania. Po pierwsze, zakres podmiotowy. Rozszerza ten projekt właściwość żandarmerii na osoby cywilne, uczestników postępowań w zamówieniach publicznych jednostek wojskowych, osoby zakłócające czynności służbowe, świadków czy osoby posiadające mienie wojskowe pochodzące z przestępstw. Jednocześnie żandarmeria ma uzyskać status oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia oraz prawo samodzielnego prowadzenia czynności wyjaśniających. Gdzie tutaj są tak naprawdę granice tej właściwości wobec cywilów i zapewnienie odpowiedniej kontroli sądowej?

Po drugie, czynności operacyjne i wyłączenie odpowiedzialności. Projekt wprowadza kontratyp wyłączający odpowiedzialność karną osób prowadzących czynności takie jak: zakup kontrolowany czy kontrolowane wręczenie korzyści, chroniący m.in. przed zarzutem z art. 235 Kodeksu karnego. Rozwiązanie wzorowane jest na ustawie o Policji, więc pytanie tutaj o nadzór nad tymi czynnościami w formacji wojskowej oraz o przesłanki i tryb ich stosowania.

Po trzecie, dostęp do danych. Projekt otwiera żandarmerii dostęp m.in. do Krajowego Rejestru Karnego oraz danych z usług płatniczych. Oczekujemy, że zakres tego dostępu powinien zostać ograniczony zasadą proporcjonalności oraz opatrzony gwarancjami ochrony danych.

Wysoka Izbo! Klub Rozwój Plus popiera wzmocnienie żandarmerii w jej zadaniach wobec Sił Zbrojnych. Tam jednak, gdzie projekt rozszerza uprawnienia formacji wojskowej wobec obywateli co do zakresu nadzoru i dostępu do danych, potrzebne są wyraźne granice i gwarancje. Nie poprzemy projektu w obecnym kształcie. Dziękuję.