Wystąpienie: Arkadiusz Marchewka

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam informacje dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o portach i przystaniach morskich.

Mówiąc wprost, realizujemy działania, które pozwalają uniknąć zagrożenia koniecznością potencjalnego zwrotu niedozwolonej pomocy publicznej przez podmioty, które zarządzają portami, przy zachowaniu pozycji konkurencyjnej naszych portów. Na czym ten projekt polega? Według dzisiejszych przypisów porty są zwolnione z płacenia podatków od dochodów, które mogą być pomniejszane - chodzi o podstawę opodatkowania - o wartość inwestycji, które są realizowane. Od roku 2023 prowadzone są konkretne procedury, m.in. już wskazane przez Ministerstwo Finansów, przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta, w związku z tym że tego typu działania mogą stanowić niedozwoloną pomoc publiczną.

Jeśli chodzi o kwestie związane z tą pomocą publiczną, to najważniejsze jest to, aby zarządy portów - a mamy porty o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, czyli Gdańsk, Gdynię oraz zespół portów Szczecin i Świnoujście - nie stanęły przed wielkim wyzwaniem związanym z tym, że pomoc publiczna czy zwolnienie z tych dochodów, które przez lata było realizowane, zostałyby potencjalnie uznane za niedozwoloną pomoc publiczną. Wtedy pojawiłaby się konieczność zwrotu tej niedozwolonej pomocy, szacujemy tę wartość na ponad 730 mln zł, co, mówiąc wprost, byłoby potencjalną katastrofą. Dlatego przygotowaliśmy rozwiązania, które pozwolą nadal stosować zwolnienie z tego podatku dochodowego i jednocześnie zachować pozycję konkurencyjną zarządów portów czy tych podmiotów, które portami administrują.

Dla przykładu, jeżeli port osiąga w pewnej wysokości dochód i zrealizuje inwestycje związane z budową nowych nabrzeży, pogłębieniem toru wodnego, umocnieniem dna, budową dróg dostępowych, budową szlaków kolejowych, to o wartość tych inwestycji będzie mógł obniżyć to, co jest bazą do opodatkowania. To jest niezwykle istotne z tego punktu widzenia, że my nadajemy ramy prawne formułom, które już dzisiaj funkcjonują.

(Poseł Jarosław Wałęsa: To jest oczywiste.)

Dzięki temu porty unikną potencjalnego zagrożenia związanego z tym, że potencjalnie mogą zostać poproszone o zwrot pomocy publicznej. Ta sytuacja nie została rozwiązana przez ostatnie ponad 10 lat. Realizujemy działania, które pozwalają uporządkować tę sytuację. To pomniejszanie opodatkowania czy tej podstawy opodatkowania nie będzie dotyczyć tylko i wyłącznie działań stricte związanych z realizacją nabrzeży, torów wodnych, kolei, dróg itd., ale również kwestii związanych z poprawą bezpieczeństwa w portach. Więc jeżeli np. port będzie planował zakup nowych jednostek gaśniczych, a jest straż portowa, i te jednostki będą wykorzystywane do działalności związanej z funkcjonowaniem portów i przystani morskich, to również o wartość tych inwestycji będzie można tę podstawę opodatkowania obniżyć. Mówiąc wprost, to, co przez wiele lat było nieuregulowane, zostaje w sposób najlepszy z możliwych przy zachowaniu pozycji konkurencyjnej portów zachowane.

Na czym to będzie polegało? Będzie to polegało na tym, że urząd morski jako jednostka weryfikująca te rozwiązania będzie - w momencie, kiedy port jej przekaże - weryfikować każdego miesiąca dane w celu rozliczenia podatku CIT i jednocześnie po całym roku ustalać, czy te działania są zgodne z zasadami udzielania czy mieszczenia się w tej dozwolonej pomocy publicznej. Sytuacja obejmuje bardzo duży, szeroki katalog działań, które mogą być potencjalnie zrealizowane w związku z przyjęciem tego projektu ustawy.

Głównymi filarami, na których opiera się ten projekt ustawy, jest m.in. filar związany ze zmianą ustawy o podatku CIT, gdzie jasno wskazujemy, że zwolnione z podatku PIT są podmioty, które zarządzają portami, czyli zarządy portów, na zasadach, które są określone w tym drugim filarze, czyli ustawie o portach i przystaniach morskich, gdzie jasno określamy, jakiego rodzaju działalność jest zwolniona z tych restrykcyjnych przepisów. Więc pozycja konkurencyjna portów zostaje zachowana z jednej strony, a z drugiej strony unikamy zagrożenia związanego z potencjalną koniecznością zwrotu pomocy, która może przez okres kilkunastu lat zostać uznana za taką, którą jest niemożliwa do zrealizowania, i chcemy, mówiąc wprost, ochronić nasze porty przed tego typu działaniami.

Stanowisko, które zostało przedstawione w ustawie, zostało w pełni skonsultowane i ustalone z Ministerstwem Finansów. Są to działania, które nie wywołują żadnych dodatkowych kosztów ani żadnych utrat związanych z pozycją konkurencyjną naszych portów. Przypomnę tylko, że realizujemy najbardziej ambitny program inwestycji portowych w historii polskiej gospodarki morskiej. W budżecie na rok 2027 na gospodarkę morską przeznaczamy rekordową kwotę ponad 3700 mln zł. To o ponad 20% więcej niż w roku ubiegłym i o ponad 236% więcej niż w roku 2023. Z tych pieniędzy realizujemy kluczowe inwestycje, które pozwalają na wzmocnienie roli naszych portów. Na całym Wybrzeżu realizowane są inwestycje jak np. od zachodu Przylądek Pomerania, czyli port zewnętrzny w Świnoujściu, najbardziej ambitna inwestycja w historii Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście. Port wraz z zintegrowanymi falochronami to będzie ponad 186 ha nowej Polski z nabrzeżami, które będą miały głębokość 17 m, czyli takimi, które są zdolne do przyjmowania największych kontenerowców świata.

Na Pomorzu realizujemy działania związane z budową portu zewnętrznego w Gdyni. Została już złożona oferta dla realizacji tej inwestycji. W Gdańsku rozbudowujemy linie kolejowe, które wzmacniają tę przepustowość dostępową do portów i jednocześnie funkcję wywozowo-odwozową z portów. Jednocześnie realizujemy działania związane z budową terminala FSRU, który zaspokoi 30% rocznego zapotrzebowania Polski na gaz. Rozwijamy terminale paliwowe, terminale gazowe, budujemy nowe tory kolejowe, które zapewniają dostęp do wszystkich trzech najważniejszych portów. Realizujemy działania związane z budową Drogi Czerwonej do portu w Gdyni. Na całym Wybrzeżu realizowane są inwestycje o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki. Polska gospodarka morska jest jednym z filarów naszego rozwoju. Podejmujemy działania, które wspierają nasze porty.

Ten projekt ustawy porządkuje sytuację, która zostawała przez wiele lat nierozwiązana, pozwala zachować pozycję konkurencyjną portów, bo one na tym nie stracą, będą mogły dalej być zwolnione z płacenia podatku CIT, a jednocześnie unikamy zagrożenia potencjalną koniecznością zwrotu pomocy publicznej.

(Poseł Jarosław Wałęsa: No właśnie.)

Są to działania, które również konsultujemy z Komisją Europejską, i są to działania, które są oczekiwane i realizowane zgodnie z interesem polskiej gospodarki morskiej. Dziękuję, panie marszałku.

(Głos z sali: Tak bez oklasków?) (Oklaski)